Moniaki już na INSTAGRAMIE! 👈 kliknij i obserwuj
OSZCZĘDZANIE

IKE i IKZE, czyli jak nie zostać bez środków do życia na emeryturze

W serii poprzednich artukułów opisałam Wam, drodzy czytelnicy, jakie są różnice pomiędzy lokatą a kontem oszczędnościowym, czym jest lokata strukturyzowana oraz na co zwrócić uwagę przy zakupie funduszy inwestycyjnych. Dzisiaj zajmiemy się tematem oszczędzania na emeryturę i dwoma produktami, o nazwie IKE i IKZE.

Zastanawialiście się może kiedyś, skąd nasi zachodni sąsiedzi mają na emeryturze pieniądze na podróżowanie po całym świecie? Byliście na wakacjach za granicą, gdzie głównymi turystami są właśnie sąsiedzi w wieku mocno dojrzałym? Nie z państwowej emerytury. Z pieniędzy własnych, które zaoszczędzili przez całe swoje życie, żeby na starość móc godnie i dostatnio żyć.

Często słyszę: a ja to nie dożyję emerytury. Można i tak. Tylko co, jeśli jednak dożyjesz? Cóż, każdy swoje zdanie o ZUS-ie ma, w większości jest ono zgodne w punkcie, że z takiej emerytury żyć się nie da.

A jednak ludzie bagatelizują to zagadnienie, nie interesuje ich, co będzie za 20-30-40 lat. A Wy, drodzy czytelnicy, co zrobicie, jak dożyjecie? IKE i IKZE to produkty, które mają zachęcać do odkładania na ten cel poprzez ulgi podatkowe. Jeżeli ktoś myśli poważnie o emeryturze, sam z siebie dodatkowo również oszczędza na inne sposoby. Zachęcam Was do lektury i chwili refleksji nad zbliżającą się starością.

Czym jest IKE?

Pod tym terminem kryje się pojęcie Indywidualne Konto Emerytalne. Jest to konto, na które możemy odkładać środki z przeznaczeniem na naszą przyszłą emeryturę. Założenie IKE jest takie, że jeżeli je założymy i w pięciu dowolnych latach będziemy do niego dopłacali, a także jeżeli nie zlikwidujemy go przed przejściem na emeryturę – wtedy po wypłacie środków nie zapłacimy podatku od wypracowanych zysków, czyli 0% zamiast 19%.

Na IKE obowiązują roczne limity wpłat. Limit stanowi 3-krotność przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok i w 2019 roku wynosi 14.295 zł. Czyli nie możemy wpłacić na nie więcej, niż wynosi limit.

Co do samych wpłat – możemy dokonywać ich regularnie, np. poprzez comiesięczne zlecenie stałe, lub jednorazowo bądź w kilku mniejszych wpłatach. Istnieje tu pełna dowolność.  Musimy pamiętać, że możemy posiadać tylko jedno IKE w jednym czasie. Jest to monitorowane i nie damy rady założyć dwóch IKE – a jeżeli przykładowo, system któregoś banku to przepuści, i tak możemy się spodziewać informacji w krótkim czasie, że IKE już posiadamy i drugiego nie udało się założyć.

Co można zrobić z IKE?

  • Możemy IKE zlikwidować przed przejściem na emeryturę – wtedy zapłacimy podatek od wypracowanych zysków – i, jeżeli będziemy chcieli, możemy założyć nowe. Zwróćcie uwagę, czy podmiot, w którym macie IKE nie pobiera opłaty za zamknięcie – najczęściej pobierają ją towarzystwa ubezpieczeniowe w ciągu pierwszych 12 miesięcy od otwarcia. Możliwe jest również częściowe wycofanie środków.
  • Możemy też IKE przenieść od jednego prowadzącego do drugiego, czyli dokonać transferu– np. z jednego banku do drugiego. Pracując w banku przeprowadzałam takie transfery – kiedy klienci byli przykładowo niezadowoleni z funduszy, które oferował im jeden bank, bądź też chcieli mieć wszystko w jednym miejscu. Procedura taka nie jest skomplikowana i trwa około 30-45 dni. Tu również zwróćmy uwagę na opłaty za dokonanie wypłaty transferowej. Różnica pomiędzy zamknięciem a transferem jest taka, że w przypadku zamknięcia płacimy podatek od zysku, a w przypadku transferu już nie.
  • I oczywiście możemy dotrzymać IKE do emerytury (nie zapominając je zasilić w ciągu przynajmniej 5 lat) i wtedy środki wypłacić jednorazowo lub w ratach, bez podatku od zysków.

Jakie IKE?

Istnieją różne rodzaje IKE. Oferują je banki, zakłady ubezpieczeń, fundusze inwestycyjne, domy maklerskie, fundusze emerytalne.

Można założyć IKE na zasadach takich jak konto oszczędnościowe (dostępne np. w Millennium na 3%, mBanku na 1,75%). Można założyć IKE inwestycyjne, które gromadzone przez nas środki inwestuje w np. obligacje lub fundusze inwestycyjne. Można również otworzyć IKE konto maklerskie i inwestować w akcje.

Osobiście rekomenduję drugi sposób. Zakładając IKE nastawiamy się na oszczędzanie długoterminowe, z przekonaniem, iż środki tam gromadzone wyciągniemy dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego, czyli za kilka – kilkanaście – kilkadziesiąt lat. Moim zdaniem jest to horyzont czasowy wystarczający, by środków nie lokować i zabezpieczać przed inflacją, a inwestować, by przyniosły nam zyski.

Skupię się na IKE, które inwestują w fundusze inwestycyjne. Nie różni się ono zbytnio od inwestowania bezpośrednio w fundusze, o którym pisałam tutaj, dodatkowo otrzymujemy korzyść podatkową w rodzaju braku podatku od zysków po dotrzymaniu warunków. Można dokonywać wpłat jednorazowo, można oszczędzać regularnie. Opłaty za zarządzanie są z reguły niższe niż przy zwykłych funduszach, ze względu na długi czas oszczędzania.

W różnych bankach mamy do wyboru różne IKE. Możemy samodzielnie wybrać w co chcemy inwestować, czyli konkretne fundusze – od bezpiecznych, opartych na obligacjach, z rocznymi stopami zwrotu podobnymi do tych na lokacie, poprzez mieszane, czyli takie które mają w sobie zarówno fundusze bezpieczne, jak i akcyjne, po czysto akcyjne, które są najbardziej zmienne, najmniej bezpieczne a zarazem mogą przynieść największe zyski. W niektórych bankach (np. ING) mamy gotowe propozycje, w co zainwestować środki – w zależności od tego, ile lat nam zostało do emerytury i ile lat będziemy oszczędzać osoby odpowiedzialne za zarządzanie funduszami przygotowują propozycje – taki zlepek funduszy. Im krócej do emerytury tym mniej ryzykownych elementów w tak skonstruowanym portfelu, i odwrotnie.

Na co zwrócić uwagę?

Tak jak przy każdym produkcie – na opłaty. Należy sprawdzić, jakie dokładnie opłaty za dane IKE pobiera dany bank czy towarzystwo. Rodzaje opłat przy IKE są z reguły takie, jak przy zwykłych funduszach. Zwróćcie uwagę na opłaty za zamknięcie – czyli przedterminową wypłatę i za transfer – czyli za przeniesienie IKE z jednego podmiotu, np. banku, do drugiego.

Czym jest IKZE?

IKZE to inaczej Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego.  Tutaj również obowiązuje roczny limit wpłat w wysokości 1,2 krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok, który wynosi w 2019  5.718 zł. Tutaj środki możemy wypłacić bez konsekwencji po osiągnięciu 65 roku życia. Tak jak w IKE również tutaj należy dopłacać przez przynajmniej 5 dowolnych lat.  Wypłaty możemy dokonać jednorazowo bądź w ratach. Wypłata w ratach powinna trwać przez co najmniej 10 lat, chyba że oszczędzaliśmy krócej – wtedy będziemy otrzymywać wypłatę przez tyle lat, ile oszczędzaliśmy (minimum 5). Żeby wypłacić środki z IKZE musimy złożyć wniosek, w którym określamy, czy chcemy otrzymywać wypłatę w ratach, czy jednorazowo.

IKZE, tak jak IKE, można mieć tylko jedno w jednym czasie. Tak samo jak w IKE, możemy dokonać transferu, czyli przenieść środki z jednego podmiotu do innego. Możemy również zamknąć IKZE i ponownie założyć nowe. O tym, jakie skutki podatkowe to stwarza, piszę poniżej.

Podatki przy IKZE

IKZE oferuje inny rodzaj ulgi podatkowej – mianowicie to, co wpłacimy na IKZE w danym roku możemy przy rozliczaniu PIT-u odliczyć od podstawy opodatkowania, czyli zapłacimy mniejszy podatek dochodowy.

Sam sposób opodatkowania wypłaty z IKZE po osiągnięciu wieku emerytalnego różni się od IKE. W IKE płaciliśmy 19% podatku od zysków: przykładowo, włożyliśmy do IKE 100.000 zł, przez lata wypracowały one zysk w wysokości 10.000 zł, to podatek zapłacimy tylko od 10.00 zł, czyli 1.900 zł.  

W IKZE obowiązuje 10% podatek zryczałtowany, czyli płacimy 10% od całości. Na takim samym przykładzie 10% będziemy liczyć od 110.000 zł, czyli zapłacimy 11.000 zł.  W przykładzie nie jest uwzględnione odpisywanie wpłat na IKZE od podatku dochodowego.

Jeżeli chcemy wybrać środki wcześniej, przed ukończeniem 65 roku życia, to zapłacimy 19% podatku od zysków oraz przy wcześniejszym odliczeniu od podatku – kwota odliczenia zostanie doliczona w kolejnym PIT i zapłacimy większy podatek.

Uwaga: z IKZE nie możemy dokonać częściowej wypłaty, jeżeli sytuacja życiowa nas do tego zmusi, musimy zlikwidować całość.

Kilka słów o samym rozliczeniu IKZE na PIT. Osobiście swoje i rodziny PIT-y rozliczam przez program i wysyłam elektronicznie. Po wypełnieniu danych o przychodach pojawia się zakładka o ulgach: tam mogę wybrać wpłaty na IKZE i wpisać kwotę wpłaconą w danym roku. Program automatycznie mi wszystko podliczy.  

Rozliczenia wspólne z małżonkiem:

  • jeżeli oboje małżonków pracuje i oboje mają IKZE (nie można mieć IKZE wspólnego) to można dokonać obu odpisów,
  • jeżeli jedno z małżonków pracuje, i ono ma IKZE, również można dokonać odpisu,
  • jeżeli jedno z małżonków pracuje, ale nie ma IKZE, a drugie nie pracuje, ale ma IKZE – odpisu nie można dokonać.

IKZE jest w Polsce mało popularny. Wynika to po pierwsze z tego, że banki tego rozwiązania nie promują. Po drugie ludzie owszem, chętnie by dokonali odliczenia od podatku, ale naprawdę mało osób myśli poważnie o odkładaniu na emeryturę i dotrzymaniu tego terminu.

Podobnie jak w IKE przy wyborze IKZE należy zwrócić uwagę na opłaty. Im ich mniej i im niższe- tym lepiej.

Dziedziczenie IKE i IKZE

Oba produkty to nasze prywatne, zaoszczędzone dobrowolnie pieniądze i podlegają dziedziczeniu.

Po naszej śmierci środki otrzymają albo osoby przez nas wcześniej wskazane, w dyspozycji na wypadek śmierci, lub też nasi spadkobiercy.

Środki takie są zwolnione od podatku od spadku i darowizn. Spadkobierca może wypłacić te środki bądź też przenieść je na własne IKE/IKZE. W przypadku wypłaty z IKE nie zapłaci 19% podatku od zysków. W przypadku IKZE natomiast zapłaci 10% podatek zryczałtowany. Przy przeniesieniu na własne IKE/IKZE podatków nie ma.

Poniżej podsumowanie najważniejszych cech IKE i IKZE

IKEIKZE
LimitTrzykrotność przeciętnego
prognozowanego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na
dany rok
1,2 krotności przeciętnego
prognozowanego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na
dany rok
Okres oszczędzaniawymóg odkładania przez co
najmniej 5 lat
wymóg odkładania przez co
najmniej 5 lat
Kiedy wypłatapo osiągnięciu wieku
emerytalnego
po osiągnięciu 65 roku życia , na wniosek oszczędzającego
Podatek po spełnieniu
kryteriów
brak podatku przy wypłacie po osiągnięciu wieku
emerytalnego
10% podatku zryczałtowanego
Wcześniejsza wypłataw całości lub części w całości
Dziedziczenie brak podatku od spadku i
darowizn

Przy wypłacie przez osobę
dziedziczącą nie płaci podatku od zysku
brak podatku od spadku i
darowizn

 Przy wypłacie przez osobę
dziedziczącą płaci 10%
podatku zryczałtowanego

Podsumowanie

ZUS nie zapewni nam wystarczających emerytur. Mało kto odkłada na nie z własnej kieszeni. Warto zacząć, dopóki nie jest za późno. Niech to będą niewielkie, ale regularne kwoty. Stwórzcie sobie zaplecze na wypadek: a co, jeśli przypadkiem dożyję?

Otrzymuj informacje o nowych promocjach - polub nas na FB:

komentarzy 6

  1. witek pisze:
    Wypłata z IKE po 60 roku życia , bez warunku osiągnięcia wieku emerytalnego , czyż nie tak ? Mogę się mylić.
    • Krzysztof pisze:
      Na umowie konta IKE mam zapis, że wyplata bez podatku po osiągnięciu 60 roku życia. Nie trzeba być na emeryturze.
  2. Krzysztof pisze:
    Piszesz, że można mieć tylko jedno konto IKE. Posiadam takowe. W przyszłym roku rząd chce przekształcić OFE w IKE, pobierając 15% haraczu . To co? Będę miał wtedy dwa kąta IKE? Które konto mam zlikwidować? Kto pokryje opłatę transferową?
  3. Krzysztof pisze:
    wypłata środków z IKE z zachowaniem ulgi podatkowej może nastąpić po osiągnięciu wieku 60 lat lub nabyciu uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życia oraz spełnieniu innych warunków umożliwiających wypłatę przewidzianych w Ustawie IKE/IKZE;
  4. Marcin pisze:
    Ja mam ike w inwestment partner, można wypłacić po ukończeniu 55 lat, wypracowało narazie okolo 1% zysku w miesiąc. Warto zmieniać fundusze inwestycyjne w ike czy lepiej na jednym funduszu trzymać? Jakie macie opinie o inwestment partner?
  5. Ja pisze:
    Po pierwsze konta.. po kolejne nie będzie dwóch tylko jedno. Środki które obecnie tam wpłaciłeś będziesz mógł wypłacić w każdej chwili natomiast środki z OFE muszą obowiązkowo czekać do emerytury

Napisz komentarz